Dieta i sport w starciu z upa┼éami – OpraMed Warszawa

Jaki wp┼éyw na nasze cia┼éo ma d┼éugotrwa┼éy upa┼é? Jakie procesy w nim zachodz─ů? Co sprawia, ┼╝e jeste┼Ťmy wycie┼äczeni i pozbawieni si┼é? Jak przetrwa─ç upa┼é w zdrowiu?

Upa┼éy tego lata to nie tyle ÔÇ×gor─ůczka sobotniej nocyÔÇŁ, co ÔÇ×never ending storyÔÇŁ. Trudno szuka─ç w pami─Öci podobnej kumulacji s┼éonecznych dni. Niespotykane w naszej szeroko┼Ťci geograficznej upa┼éy da┼éy si─Ö nam wszystkim we znaki. Skrajnie wysokie temperatury, do kt├│rych organizm nie jest przyzwyczajony, bardzo szybko zamieniaj─ů raptowny przyp┼éyw energii w przewlek┼ée os┼éabienie. Gor─ůce lato potrafi by─ç prawdziwym wyzwaniem. Je┼╝eli do┼éo┼╝ymy do tego utrzymywan─ů na wysokim poziomie aktywno┼Ť─ç fizyczn─ů doprowadzamy organizm do wrzenia.

Z NIEBA SKWAR ÔÇô W SERCU ┼╗AR

W sytuacji skrajnych temperatur, ludzki organizm zaczyna dzia┼éa─ç jednotorowo, ma okre┼Ťlony cel ÔÇô nie dopu┼Ťci─ç do przegrzania utrzymuj─ůc wzgl─Ödnie sta┼é─ů temperatur─Ö cia┼éa. Niewa┼╝ne jest: trawienie, spalanie, magazynowanie, odtruwanieÔÇŽ liczy si─Ö tylko, a raczej ÔÇ×a┼╝ÔÇŁ termodynamika, b─Öd─ůca skomplikowanym mechanizmem przemian cieplnych regulowanych przez podwzg├│rze.
Jak zatem w pigu┼éce opisa─ç endogenne dzia┼éania maj─ůce na celu przeciwdzia┼éanie przegrzaniu:

  • nast─Öpuje rozszerzenie naczy┼ä krwiono┼Ťnych sk├│ry widoczne w postaci zaczerwienienia, przy jednoczesnym obkurczeniu naczy┼ä g┼é─Öboko po┼éo┼╝onych;
  • serce zaczyna szybciej bi─ç, wzrasta t─Ötno;
  • znaczna obj─Öto┼Ť─ç krwi przep┼éywa tu┼╝ pod sk├│r─Ö, oddaj─ůc cz─Ö┼Ť─ç ciep┼éa otoczeniu;
  • wzrasta wydalanie p┼éyn├│w za pomoc─ů rozsianych po powierzchni sk├│ry gruczo┼é├│w potowych;
  • pocenie ch┼éodzi organizm poprzez wymian─Ö ciep┼éa pomi─Ödzy sk├│r─ů a otoczeniem;
  • oddawanie ciep┼éa wspomagane jest r├│wnie┼╝ przez inne uk┼éady, m.in. drogi oddechowe (p┼éytszy oddech).

Regulacja temperatury cia┼éa jest wyzwaniem dla organizmu (obni┼╝aj─ůc ci┼Ťnienie obci─ů┼╝a serce), kt├│re w przypadku podwy┼╝szonej aktywno┼Ťci fizycznej uruchamia dodatkowe mechanizmy, co wymaga jeszcze wi─Ökszego wysi┼éku.

U cz┼éowieka w stanie odpoczynku g┼é├│wnym ┼║r├│d┼éem ciep┼éa s─ů narz─ůdy jamy brzusznej (przede wszystkim w─ůtroba). Podczas ruchu natomiast, przemiana materii ulega przyspieszeniu, a wi─Ökszo┼Ť─ç ciep┼éa pochodzi z kurcz─ůcych si─Ö mi─Ö┼Ťni szkieletowych. Gdy upa┼é doskwiera, a cz┼éowiek si─Ö rusza, w┼é─ůcza si─Ö wewn─Ötrzny alarm i zaczynamy si─Ö poci─ç.

Pot w 98-99% sk┼éada si─Ö z wody, pozosta┼ée elementy to w zmiennych proporcjach (zale┼╝nych od ca┼éego wachlarza czynnik├│w: aktywno┼Ťci hormonalnej, stanu emocjonalnego, wyst─Öpuj─ůcych schorze┼ä, diety, trybu ┼╝ycia) ko┼äcowe produkty metabolizmu bia┼éek m.in. mocznik, amoniak, kwas mlekowy, w─Öglowodany, t┼éuszcze i wa┼╝ne sk┼éadniki mineralne, g┼é├│wnie w postaci chlorku sodu. Znaczna utrata wody z potem to utrata podstawy p┼éyn├│w ustrojowych, co w konsekwencji mo┼╝e doprowadzi─ç do zag─Öszczenia krwi, jej utrudnionego przep┼éywu, s┼éabszego dotlenienia, a co za tym idzie ÔÇô od┼╝ywienia organizmu. Dlatego, cz─Östymi objawami s─ů znu┼╝enie i senno┼Ť─ç. Widzimy wi─Öc, ┼╝e samopoczucie cz┼éowieka w wi─Ökszym stopniu uzale┼╝nione jest od wewn─Ötrznej temperatury cia┼éa (i zewn─Ötrznej otoczenia), ni┼╝ by si─Ö mog┼éo zdawa─ç.

CIA┼üO W RUCH ÔÇô PARA BUCH

 

Nie tylko upa┼éy, ale i aktywno┼Ť─ç fizyczna maj─ů bezpo┼Ťredni wp┼éyw na procesy endogenne organizmu.
Nawet niewielka porcja ruchu wywołuje m.in.:

  • zwi─Ökszenie pojemno┼Ťci wyrzutowej serca;
  • popraw─Ö wydolno┼Ťci p┼éuc;
  • zwi─Ökszenie sprawno┼Ťci mi─Ö┼Ťni;
  • przyspieszenie przemiany materii;
  • bardziej efektywne dotlenienie i od┼╝ywienie organizmu;
  • pobudzenie o┼Ťrodkowego uk┼éadu nerwowego;
  • usprawnienie detoksykacji organizmu.

DIETA W UPALE

 

Racjonalne od┼╝ywianie ma znaczenie nie tylko w codziennym funkcjonowaniu i zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym, ale r├│wnie┼╝ w sytuacjach odbieranych przez organizm jako skrajne, np. w okresie upa┼é├│w i wyt─Ö┼╝onej aktywno┼Ťci fizycznej.

Nale┼╝y pami─Öta─ç, i┼╝ przy podwy┼╝szonej temperaturze wykonanie tej samej czynno┼Ťci wymaga od nas intensywniejszego wysi┼éku. Warto w tak wymagaj─ůcych warunkach w┼é─ůczy─ç dodatkowo kilka zasad, wspomagaj─ůcych wyt─Ö┼╝on─ů prac─Ö wewn─Ötrznych narz─ůd├│w i uk┼éad├│w:

  • Zwi─Ökszy─ç nawadnianie organizmu.Zar├│wno ruch, jak i upa┼é wyzwalaj─ů zwi─Ökszon─ů przezsk├│rn─ů utrat─Ö p┼éyn├│w, a wyst─Öpuj─ůc ┼é─ůcznie powoduj─ů nasilon─ů termoregulacj─Ö, co zwi─Öksza ryzyko odwodnienia. Uzupe┼énianie p┼éyn├│w powinno nast─Öpowa─ç sukcesywnie, zar├│wno po, jak i w czasie treningu oraz regularnie w ci─ůgu ca┼éego dnia. Przyjmuj─ůc, ┼╝e w warunkach normalnych tracimy ┼Ťrednio 0,7-1 l a w momencie podwy┼╝szonej temperatury i wzmo┼╝onej aktywno┼Ťci fizycznej nawet ok. 2,5-3 l wody dziennie, sta┼éym nawykiem powinno sta─ç si─Ö jej cykliczne uzupe┼énianie (m.in. poprzez wypijanie ok. szklanki p┼éyn├│w na godzin─Ö).Wskazane jest zwi─Ökszenie ilo┼Ťci p┼éyn├│w nie tylko w postaci naprzemiennie stosowanej wody ┼║r├│dlanej i mineralnej, ale r├│wnie┼╝ w formie domowych izotonik├│w (np. woda+ szczypta soli+ mi├│d naturalny +sok z cytryny/ limonki/ pomara┼äczy), sok├│w warzywno-owocowych, soku pomidorowego, smoothie, koktajli, itp.;
  • Wykluczy─ç wysokokaloryczne napoje sprzyjaj─ůce odwodnieniu.ÔÇ×KoloroweÔÇŁ, wysoko s┼éodzone napoje gazowane, gotowe desery na bazie sztucznych dodatk├│w wykazuj─ů dzia┼éania moczop─Ödne. Kawy mro┼╝one, frappe, ice tea, gotowe lemoniady, slushy, shake ÔÇô ka┼╝d─ů z wymienionych pozycji mo┼╝emy przygotowa─ç w domu na bazie naturalnych sk┼éadnik├│w (┼Ťwie┼╝ej mi─Öty, cytryny, limonki, arbuza, zielonego og├│rka, ┼Ťwie┼╝o wyciskanych sok├│w, zw┼éaszcza z owoc├│w cytrusowych);
  • Wyeliminowa─ç alkohol dodatkowo rozszerzaj─ůcy naczynia krwiono┼Ťne, co w konsekwencji mo┼╝e doprowadzi─ç np. do udaru (stanowi─ůcego jedn─ů z konsekwencji przegrzania organizmu);
  • Ograniczy─ç s┼éodycze, fast foody, inne wyroby wysoko przetworzone, produkty sma┼╝one g┼é├│wnie mi─Ösne (potrzebuj─ůce wi─Öcej energii i czasu na trawienie);
  • Zalecane jest przestrzeganie zasad diety ┼Ťr├│dziemnomorskiej bogatej w warzywa i owoce(naturalne ÔÇ×wulkanyÔÇŁ witamin i minera┼é├│w), opartej na sk┼éadnikach surowych b─ůd┼║ gotowanych. Lato to zdecydowanie czas sa┼éatek, lekkich zup warzywnych, zup krem├│w, tradycyjnych ch┼éodnik├│w, gazpacho, legumin, l┼╝ejszych posi┼ék├│w jednogarnkowych typu risotto, kaszotto.

Jaka jest zatem recepta na owocn─ů aktywno┼Ť─ç podczas letnich upa┼é├│w?

  • ─ćwiczy─ç, ale z umiarem.
  • Je┼Ť─ç l┼╝ej i mniej.
  • Pami─Öta─ç o efektywnym nawadnianiu.
  • Zadba─ç o wyd┼éu┼╝ony sprzyjaj─ůcy regeneracji odpoczynek i sen.
  • U┼╝ywki zast─ůpi─ç nielimitowan─ů dawk─ů niczym nieskr─Öpowanego, aktywizuj─ůcego mi─Ösie┼ä przepony ┼Ťmiechu, kt├│ry wprawiaj─ůc organizm w stan rozlu┼║nienia, pozwoli na zachowanie wewn─Ötrznej r├│wnowagi.

JESIENNA CHANDRA, CZY JU┼╗ DEPRESJA? Cz─Ö┼Ť─ç 2

Ka┼╝da, nawet najdrobniejsza infekcja potrafi odebra─ç ch─Ö─ç do ┼╝ycia, wyssa─ç pok┼éady energii i przyku─ç do ┼é├│┼╝ka na co najmniej kilka dni oraz d┼éugich wieczor├│w. Jak b─Ödzie reagowa┼é organizm oraz czy b─Ödzie mia┼é wystarczaj─ůco si┼é, by zmierzy─ç si─Ö z chorob─ů w du┼╝ej mierze zale┼╝y od nas. Prowadzony w zgodzie z natur─ů styl ┼╝ycia, nawyki prozdrowotne, racjonalne od┼╝ywianie, aktywny tryb ┼╝ycia pozwol─ů przetrwa─ç okres ÔÇ×buszuj─ůcych w powietrzuÔÇŁ wirus├│w i cieszy─ç si─Ö pi─Öknem niezwykle wymagaj─ůcych p├│r roku, jakimi s─ů jesie┼ä i zima.

JESIENNA CHANDRA, CZY JU┼╗ DEPRESJA? Cz─Ö┼Ť─ç 1

Czy w dobie dzisiejszej paniki przed czerniakiem i innymi chorobami sk├│ry definicja bezpiecznego opalania w og├│le istnieje?
I jak si─Ö ma do zbieraj─ůcej plony popularno┼Ťci s┼éonecznej kr├│lowej witalno┼Ťci ÔÇô witaminy D? Prawd─ů jest, i┼╝ nawet nieznaczna ilo┼Ť─ç s┼éo┼äcapoprawia samopoczucie, stymuluje odporno┼Ť─ç, zwi─Öksza si┼éy witalne po┼Ťrednio wzmacniaj─ůc ruchomo┼Ť─ç organizmu, ale przedawkowanie promieniowania ultrafioletowego mo┼╝e by─ç przyczyn─ů zaczerwie┼ä, podra┼╝nie┼ä, poparze┼ä sk├│ry…

FENOMEN BAKTERII

Czy w dobie dzisiejszej paniki przed czerniakiem i innymi chorobami sk├│ry definicja bezpiecznego opalania w og├│le istnieje?
I jak si─Ö ma do zbieraj─ůcej plony popularno┼Ťci s┼éonecznej kr├│lowej witalno┼Ťci ÔÇô witaminy D? Prawd─ů jest, i┼╝ nawet nieznaczna ilo┼Ť─ç s┼éo┼äcapoprawia samopoczucie, stymuluje odporno┼Ť─ç, zwi─Öksza si┼éy witalne po┼Ťrednio wzmacniaj─ůc ruchomo┼Ť─ç organizmu, ale przedawkowanie promieniowania ultrafioletowego mo┼╝e by─ç przyczyn─ů zaczerwie┼ä, podra┼╝nie┼ä, poparze┼ä sk├│ry…

ODWODNIENIE ÔÇô PRZYCZYNY I LECZENIE

Czy w dobie dzisiejszej paniki przed czerniakiem i innymi chorobami sk├│ry definicja bezpiecznego opalania w og├│le istnieje?
I jak si─Ö ma do zbieraj─ůcej plony popularno┼Ťci s┼éonecznej kr├│lowej witalno┼Ťci ÔÇô witaminy D? Prawd─ů jest, i┼╝ nawet nieznaczna ilo┼Ť─ç s┼éo┼äcapoprawia samopoczucie, stymuluje odporno┼Ť─ç, zwi─Öksza si┼éy witalne po┼Ťrednio wzmacniaj─ůc ruchomo┼Ť─ç organizmu, ale przedawkowanie promieniowania ultrafioletowego mo┼╝e by─ç przyczyn─ů zaczerwie┼ä, podra┼╝nie┼ä, poparze┼ä sk├│ry…

HPV [Human Papillomavirus wirus brodawczaka ludzkiego] - KOMPENDIUM WIEDZY

Ka┼╝da, nawet najdrobniejsza infekcja potrafi odebra─ç ch─Ö─ç do ┼╝ycia, wyssa─ç pok┼éady energii i przyku─ç do ┼é├│┼╝ka na co najmniej kilka dni oraz d┼éugich wieczor├│w. Jak b─Ödzie reagowa┼é organizm oraz czy b─Ödzie mia┼é wystarczaj─ůco si┼é, by zmierzy─ç si─Ö z chorob─ů w du┼╝ej mierze zale┼╝y od nas. Prowadzony w zgodzie z natur─ů styl ┼╝ycia, nawyki prozdrowotne, racjonalne od┼╝ywianie, aktywny tryb ┼╝ycia pozwol─ů przetrwa─ç okres ÔÇ×buszuj─ůcych w powietrzuÔÇŁ wirus├│w i cieszy─ç si─Ö pi─Öknem niezwykle wymagaj─ůcych p├│r roku, jakimi s─ů jesie┼ä i zima.

Facebook